PUTEVIMA RIMSKIH IMPERATORA KROZ SRBIJU

Od svih aktuelnih država koje su se nalazile na prostoru Rimskog carstva, samo je u Italiji rodjeno više rimskih imperatora od Srbije. Smatra se da je tako veliki broj rimskih careva, u kasnoj antici, rođen baš na tlu Srbije, u neobičnom delu Imperije gde je afirmisana stara ideja o vrlinama pojedinca koji stiču slavu i od seljaka postaju veliki ratnici. Takav vrhunski moral je ostvarivan na prostoru desetak lokaliteta u Srbiji i oni su i danas, procenjuju turistički eksperti, respektabilna turistička ponuda koja izvan Italije svedoči o periodu rimskih careva.

Projekat Put rimskih imperatora je ruta dužine oko 600 kilometara, od Sirmijuma do Šarkamena. Sirmijum, današnja Sremska Mitrovica, je jedna od četiri rimske prestonice, poznata po velelepnom hipodromu za čije kompletno otkopavanje bi moralo srušiti dva kvarta u gradu. U Sirmijumu su rođeni rimski carevi Trajan Decije, Aurelijan, Prob, Mesimijan Herakle, Konstancije Drugi. To su tzv. panonski carevi. Svi su živeli kratko, a Aurelijan i Prob su ostavili duboke tragove u svom zavičaju: prvi, koji je kovao novac sa simbolima arhitekture Sirmijuma, dok se Prob i danas spominje, kao začetnik vinogradarstva. Njegovom zaslugom, prva vinova loza zasađena izvan Italije bila je na obroncima Fruške gore, nedaleko od Sirmijuma.

Na turističkoj ruti rimskih lokaliteta u Srbiji najpoznatija mesta su Viminacijum, kod Kostolca i Feliks Romulijana kod Zaječara. Viminacijum je bio glavni grad rimske provincije Gornje Mezije i legijski logor iz koga su regrutovane najelitnije rimske trupe. Turiste koji dođu na ovaj lokalitet dočekuju vodiči obučeni kao stari Rimljani, pije se vino iz replika rimskih pehara, a najmlađima je arheologija postala bliža zahvaljujući video igrici nazvanoj tajna imperatorove smrti. Ovuda je prolazio Trajan, a Hadrijan je Viminacijumu dao gradski status.

Feliks Romulijana je jedna od najvećih i najočuvanijih rimskih građevina u Evropi na kojoj se vijori zastava Uneskoa. To je rimski grad u istočnoj Srbiji u kome je u trećem veku rođen budući rimski imperator Gaj Valerije Galerije koji je carsku palatu posvetio svojoj majci Romuli.

Na tlu Srbije tragovi rimskih imperatora su ostali na nekoliko lokacija duž Dunava. U Kladovu se nalazi Dijana, najvažnije rimsko utvrđenje koje je izgradio Trajan, istovremeno kada su prokopavani kanali koji su obezbeđivali bezbednu plovidbu Dunavom. Tu se nalaze ostaci Trajanovog mosta, svetskog čuda od kamena s početka drugog veka, koji predstavlja, u istoriji, prvu pobedu čoveka nad vodom.

Predgrađe rimskog Naisusa, današnjeg Niša, bila je Medijana gde su i danas ostaci rezidencije Konstantina Velikog, imperatora koji je razmišljao da tu bude njegova nova prestonica. U svakom slučaju, na tom mestu je car potpisao desetak važnih zakona. U Naisusu su rođeni Konstancije Treći i Klaudije Drugi Gotski. Vladar koji je na vlast došao igrom slučaja, a ne zaslugom bio je Maksimin Deja, sin Galerijeve sestre. Rođen je u okolini mesta koje je poznato kao arheološki lokalitet Šarkamen, a ostao upamćen kao neuspešan ratni strateg. A jedini Beograđanin na rimskom prestolu bio je car Jovijan, koji osim metalnih novčića ništa drugo za sobom nije ostavio.

Projekat Ministarstva kulture Putevi rimskih imperatora kroz Srbiju ima za cilj da turiste upozna ne samo sa istorijom starog Rima, već i sa njihovim svakodnevnim životom. Taj program osmišljavaju turistički poslenici, a glavni akteri će biti sami turisti koji već dolaze sa svih strana sveta.